Przez dwa miesiące Anthropic trzymało swój najpotężniejszy model za zamkniętymi drzwiami. 9 czerwca 2026 roku firma otworzyła je dla każdego – z jednym zastrzeżeniem: część możliwości wciąż pozostaje zablokowana. Tak narodził się Claude Fable 5, pierwsza publicznie dostępna wersja modelu klasy Mythos.
Skąd wziął się Fable 5 i dlaczego tak długo czekaliśmy
Kontekst Fable 5 sięga kwietnia 2026 roku. Wtedy Anthropic zaprezentowało Claude Mythos Preview – model, który podczas wewnętrznych testów samodzielnie odnalazł i połączył exploity we wszystkich głównych systemach operacyjnych i przeglądarkach, bez żadnego ukierunkowania na cyberbezpieczeństwo. Mozilla przy użyciu Mythos Preview znalazła i załatała 271 luk w Firefoksie 150, ponad dziesięć razy więcej niż przy poprzedniej wersji Claude. Anthropic uznało, że tego nie da się bezpiecznie wypuścić dla ogółu.
Zamiast publicznego launchu powstał Project Glasswing: zamknięty program dla kilkudziesięciu organizacji zarządzających infrastrukturą krytyczną: AWS, Apple, Google, Microsoft, Cisco, JPMorgan Chase. Cel był prosty: użyć Mythos Preview do łatania luk, zanim ktoś inny je odkryje i wykorzysta. W ciągu pierwszego miesiąca partnerzy Glasswing znaleźli łącznie ponad dziesięć tysięcy krytycznych podatności w oprogramowaniu będącym fundamentem internetu.
Fable 5 to odpowiedź Anthropic na pytanie: jak udostępnić te możliwości szeroko, nie oddając jednocześnie narzędzia do cyberataków w ręce każdego? Rozwiązanie: ten sam model, inne zabezpieczenia. Nazwa nieprzypadkowa: „fable” pochodzi od łacińskiego fabula, czyli „to, co się opowiada”, bliskiego greckiemu mythos. Fable i Mythos to dziś dwa warianty tego samego silnika.
Co potrafi – zastrzeżenie: to premiera
Anthropic deklaruje, że Fable 5 przewyższa każdy poprzednio udostępniony przez firmę model na niemal wszystkich testowanych benchmarkach. Im dłuższe i trudniejsze zadanie, tym większa ma być jego przewaga. To launch-day: niezależne, długoterminowe testy dopiero się zaczną, a pierwsze opinie użytkowników zaczną spływać w najbliższych dniach.
Na razie Anthropic podaje konkretne przykłady z early testingu. Stripe uruchomił Fable 5 na bazie kodu Ruby liczącej 50 milionów linii i zlecił migrację całej bazy. Model wykonał zadanie w ciągu jednego dnia; według Stripe ten sam proces zajął by całemu zespołowi inżynierów ponad dwa miesiące. Michael Truell, CEO Cursor, stwierdził w oficjalnym komunikacie Anthropic, że Fable 5 otworzył klasę problemów długoterminowych, które były poza zasięgiem wcześniejszych modeli. Mario Rodriguez z GitHub opisał jego zdolności do autonomicznej pracy nad złożonymi zadaniami kodowania jako przekraczające dotychczasowe benchmarki.
Poza kodowaniem Anthropic wymienia kilka obszarów, w których Fable 5 ma wyróżniać się spośród konkurencji. W pracy analitycznej model osiągnął najwyższy wynik na Finance Benchmark Hebbia dla rozumowania na poziomie starszego analityka, z wyraźnymi skokami w interpretacji wykresów, tabel i dokumentów. W zakresie vision model ma odbudowywać kod źródłowy aplikacji webowych wyłącznie ze screenshotów, a także (co Anthropic podkreśla jako demonstrację możliwości) ukończyć grę Pokémon FireRed korzystając jedynie z surowych zrzutów ekranu, bez map ani żadnych pomocniczych narzędzi. Poprzednie wersje Claude potrzebowały do tego rozbudowanego systemu wspomagającego. Przy długotrwałych zadaniach model ma utrzymywać koncentrację przez miliony tokenów i korzystać z własnych notatek do poprawiania wyników.
W nauce, a mowa tu przede wszystkim o Mythos 5, wewnętrzni eksperci Anthropic przyspieszyli etapy projektowania leków około dziesięciokrotnie. Mythos 5 samodzielnie przeprowadził też tygodniowe badania genomiczne na danych z milionów komórek 138 gatunków zwierząt i wytrenował model ML, który według Anthropic pobił publikację z czasopisma Science, będąc przy tym stukrotnie mniejszy. To imponujące twierdzenia – i właśnie dlatego wymagają potwierdzenia przez niezależne środowisko naukowe.
Zabezpieczenia i automatyczne przełączanie modeli
Fable 5 analizuje każde zapytanie przed udzieleniem odpowiedzi. Trzy kategorie są blokowane: ofensywne techniki cyberbezpieczeństwa (exploity, malware, narzędzia do ataków), zapytania z biologii i nauk przyrodniczych (metody laboratoryjne, mechanizmy molekularne) oraz próby wydobycia z modelu jego skróconego procesu myślenia. Gdy zapytanie zostanie zablokowane, rozmowa automatycznie przechodzi do Claude Opus 4.8, kolejnego modelu w hierarchii, i kontynuowana jest bez przerwy. Użytkownik widzi powiadomienie o zmianie.
Zabezpieczenia są celowo szerokie. Anthropic przyznaje wprost, że mogą blokować też niewinne pytania: dokumentację firm biotechnologicznych, pytania kliniczne, podstawowe treści edukacyjne z biologii czy autoryzowane testy bezpieczeństwa. Skanowane jest przy tym wszystko, co model widzi: nie tylko ostatnia wiadomość, ale też pliki, wyniki wyszukiwania, dane z konektorów i pamięć rozmowy. Blokada może się uruchomić przez treść, której użytkownik nie wpisał. Według Anthropic zabezpieczenia aktywują się średnio w mniej niż 5% sesji.
Po przełączeniu na Opusa model picker zostaje na nim do końca rozmowy. Można ręcznie wrócić do Fable 5, ale jeśli problematyczna treść nadal jest w kontekście, blokada prawdopodobnie odpali ponownie. Edycja wiadomości przed ponowną próbą zazwyczaj pomaga. Automatyczne przełączanie można wyłączyć w ustawieniach: Settings → Capabilities → przełącznik „Switch models when a message is flagged”. Wtedy zamiast cichego przełączenia rozmowa się zatrzymuje i użytkownik decyduje co dalej.
Fable 5 a Mythos 5: ten sam silnik, inne zasady
Fable 5 i Mythos 5 to ten sam model bazowy. Różni je tylko konfiguracja zabezpieczeń. Mythos 5 ma część z nich zdjętą i pozostaje niedostępny dla ogółu. Trafił dziś jako upgrade do uczestników Project Glasswing, w ścisłej współpracy z rządem USA, i według Anthropic dysponuje najmocniejszymi możliwościami cyberbezpieczeństwa spośród wszystkich istniejących modeli. Firma zapowiada stopniowe rozszerzanie dostępu do Mythos 5 przez oddzielny program zaufanego dostępu dla organizacji zajmujących się obroną cybernetyczną i badaniami biologicznymi.
Dostępność i ceny dla użytkowników Pro
Od 9 czerwca Fable 5 jest dostępny na planach Pro, Max, Team i Enterprise bez dodatkowych opłat, do 22 czerwca włącznie. Od 23 czerwca znika z tych planów i przechodzi na system usage credits: płatność za zużycie na górze subskrypcji, rozliczana według tokenów. Jeśli użytkownik nie dokupi credits, Claude automatycznie wraca do standardowych modeli planu. Subskrypcja działa normalnie, tylko bez Fable 5. Anthropic deklaruje, że zamierza przywrócić Fable 5 jako standardowy element planów subskrypcyjnych, gdy pozwoli na to przepustowość serwerów.
Przez API model jest dostępny od dziś bez ograniczeń czasowych. Cena wynosi 10 dolarów za milion tokenów wejściowych i 50 dolarów za milion tokenów wyjściowych, z 90-procentowym rabatem przy prompt cachingu. To mniej niż połowa ceny pierwotnego Mythos Preview. Dla porównania: Opus 4.8 kosztuje 15 i 75 dolarów odpowiednio za input i output. Model dostępny jest także na AWS, Google Cloud i Microsoft Foundry.
Jedno ograniczenie dotyczy wszystkich: używanie Fable 5 wiąże się z obowiązkowym 30-dniowym przechowywaniem danych przez Anthropic na potrzeby monitoringu bezpieczeństwa. Dotyczy to nawet klientów Enterprise, którzy wcześniej mieli umowy zerowej retencji danych. Anthropic przedstawia to jako wymóg bezpieczeństwa nierozerwalnie związany z modelem tej klasy.
Dwa tygodnie, żeby zdecydować
Okno do 22 czerwca to w praktyce okres testowy. Anthropic daje użytkownikom Pro czas, żeby sprawdzili, czy Fable 5 faktycznie robi coś, czego Opus 4.8 nie potrafi, i zdecydowali, czy dopłata za credits ma sens. Wczesne opinie partnerów są entuzjastyczne, benchmarki imponujące, ale to dopiero pierwsze godziny po premierze. Niezależna weryfikacja tych możliwości, zarówno w zakresie kodowania, jak i deklarowanych zdolności naukowych, potrwa tygodnie. Na razie Fable 5 jest dostępny, bezpłatny i gotowy do testowania.
